Wat mist mijn plant? / Gebreksverschijnselen

Er zijn een aantal belangrijke aspecten als het gaat om het analyseren van voedingstekorten. Het kijken naar de groei van de plant om zodoende de voedingsstoffen te bepalen die in je aquariumwater zitten, kan een effectieve manier zijn om je aquarium gezond draaiende te houden. Wel moet opgemerkt worden dat dit doorgaans enkel opgaat voor planten met voldoende licht EN CO2 bemesting. Hierdoor groeien planten namelijk zo snel dat een tekort direct opgemerkt kan worden en, indien niet behandeld, zelfs kan leiden tot algen! (In aquaria waar dit niet het geval is zul je namelijk niet snel een verschil in planten zien.) Het is dus belangrijk om vooral de snelst groeiende planten in de gaten te houden. Als voorbeeld nemen wij de Anubias. Deze groeit zo traag, dat het wel 2 weken kan duren voordat je een tekort ziet, terwijl een hygrophilia bijvoorbeeld binnen 1 tot 2 dagen al tekorten kan vertonen.

Mobiele voedingsstoffen?

Tekorten zijn erg vergelijkbaar aangezien mineralen veel verschillende rollen spelen die de symptonen ook erg op elkaar doen lijken. Je hebt 2 groepen voedingsstoffen. Eenerzijds mobiele stoffen en anderzijds immobiele stoffen. Mobiele voedingsstoffen kunnen van oude bladeren worden "teruggenomen" om zodoende de nieuwe bladeren te voorzien (bewegen) van de juiste voeding. Een tekort aan een niet-mobiele stof heeft een direct effect op de plant. Zo zijn magnesium, nitraat, fosfaat en sulfaat erg "mobiele" stoffen en calcium en ijzer bijvoorbeeld weer niet. Voorbeelden van mobiele voedingsstoffen zijn nitraat, fosfaat, sulfaat, magnesium en zinc. Immobiele voedingsstoffen zijn borium, calcium, koper, ijzer, mangaan en sulfur.

De oorzaak van een voedingstekort is alleen niet zo simpel. Sommige (dezelfde) symptonen kunnen wijzen op verschillende voedingsstoffen en in sommige zaken zorgt een tekort aan de ene voedingsstof er weer voor, dat de plant niet in staat is om een andere voedingsstof op te nemen. Om het nog complexer te maken; de zichtbare DIRECTE tekorten kunnen de OPKOMENDE tekorten weer compleet "verbloemen".

Voedingsstoffen tekorten tabel

Gebruik onderstaande tabel dan ook als een startpunt; meten blijft extreem noodzakelijk.

Omschrijving	Element	Wat?
Oud blad kleurt gelig/rood	KNO3 (nitraat)	tekort
Blad laat los en en kleine gaatjes in het blad	KH2PO4 (fosfaat)	tekort
Gelige vlekken op oud blad terwijl nerf groen blijft	MgSO4 (magnesium)	tekort
Gelige gebieden op oud blad en gelige randen op nieuwe blad. Blad sterft af	K2SO4 (sulfaat)	tekort
Gelige randen op nieuw blad, schade (vervormingen) / sterfte van nieuwe groei	Ca (calcium)	tekort
Zwart/bruin blad, plant gaat dood	KH2PO4 (fosfaat)	overschot
Nieuw blad kleurt geel	S (sulfur)	tekort
Witte toppen, maar nerven blijven "groen"	Fe2 (ijzer)	tekort
Gelige vlekken tussen de nerven, start bij rand en punt van het blad	Zn (zinc)	tekort
Dood gelig blad tussen de nerven	M (mangaan)	tekort
Dode bladpunten en vlekkerige randen	Cu (koper)	tekort
Nieuwe uitgroei sterft	B (borium)	tekort
Gele vlekken tussen bladnerf, en bruine gebieden tegen de bladrand	Mo (molybdeen) (	tekort
Plant blijft klein, weinig tot geen groei, witte neerslag (calcium) op bladeren	CO2 (koolstofdioxide)	tekort
Vissen happen naar lucht	CO2 (koolstofdioxide)	overschot
Slome vissen gecombineerd met geen plant groei	O2 (zuurstof)	tekort
Plant stopt met groeien / zwarte wortels	Substraat	vervangen

Aanvullende opmerkingen:

• Luchtsteentjes, veel oppervlakte beweging of veel verval (in bijv. een bioloog) kan het CO2 uit het aquarium drijven.
• Een slechte belichting of juist door het toedienen van teveel CO2 kan een CO2 overschot voorkomen.

Substraat problemen detecteren:

Je herkent of het substraat van je aquarium (inclusief eventuele voedingsbodem) moet worden vervangen als er gasbelletjes uit je bodem beginnen te komen of als de wortels van je planten zwart worden. Veelal is dit een indicatie dat je voedingsbodem dringend vervangen moet worden. Om te voorkomen dat je bodem dichtslibt met vuil moet je regelmatig bij een waterverversing, je bodem schoonzuigen met bijvoorbeeld een bodemstofzuiger.

Water temperatuur:

Planten stoppen met groeien en gaan uiteindelijk dood als de temperatuur te laag is. Te hoge temperaturen zullen resulteren in kleinere bladeren en grotere ruimtes tussen de bladeren.

Verlichting:

Licht is essentieel voor fotosynthese. Niet genoeg verlichting (wattage) of oude buizen zal ervoor zorgen dat de planten niet meer groeien. Dit kun je herkennen doordat planten zwak ogen met kleine, vale groene blaadjes. Hoe dichter de plant naar het oppervlak groeit, hoe minder je het effect zult zien.

Meer informatie over plantengroei en verlichting vind je in het Easy-Life artikel over plantengroei.